‘Opstarten’, ‘gebeuren’, ‘plaatje’ irritants
DE ON-WOORDEN TOP 100 ALLER TIJDEN
Rijswijk, 27 december 2010 - De woorden ‘opstarten’, ‘het gebeuren’, ‘het (financiële) plaatje’ voeren de On-woorden Top100 Aller Tijden aan. Dat is een lijst van woorden die in taalboeken en -tijdschriften - soms al tientallen jaren - ‘ergerlijk’ of ‘aanstellerig’ worden genoemd. Niet de woorden maar zulke lijstjes blijken echter over de houdbaarheidsdatum heen.
Wat is er precies onderzocht? Waarom?
Neerlandicus Peter Zuijdgeest onderzocht woordenlijsten die sinds 1961 in boeken en tijdschriften verschenen om het gebruik van modewoorden, wanwoorden, foute woorden, taboewoorden, foeiwoorden, puistwoorden, dan wel adviesjargon, kantoortaal, vaagtaal of irritaal tegen te gaan.
Hem was opgevallen dat dit vaak al tientallen jaren dezelfde woorden zijn, die ofwel in de praktijk nauwelijks meer voorkomen zoals ‘onderhavig’ of ‘amoveren’, ofwel inmiddels algemeen aanvaard zijn zoals ‘terugfluiten’, ‘checken’, ‘ín- en output’, ‘win-win-situatie’ of ‘pro-actief’.
Algemeen Dagblad 30 december 2010
Beluister hier hoe de man of vrouw in de straat over onwoorden denkt.
Wat zijn de conclusies?
Veel modewoorden zijn een veel langer leven beschoren dan taalpublicisten lief is. Ze zijn misschien niet duidelijk, mooi of origineel maar voorzien kennelijk in een behoefte. Doen ze dat niet of niet meer, dan verdwijnen ze vanzelf. Het is daarom onzinnig om verbodenwoordenlijsten aan te leggen. Na bijna vijftig jaar is dit ook wel mooi geweest.
Uiteraard zijn ergerlijke woorden te vermijden. Maar wie begrijpelijker wil leren schrijven, heeft niets aan verbodenwoordenlijsten, al was het maar omdat deze zelden bruikbare alternatieven bieden. Daar komt bij dat verbodenwoordenlijsten schrijvers voornamelijk blokkeren. Wel vormen zulke lijstjes van ‘gouwe ouwen’ net als bijvoorbeeld de Top-2000 aan het eind van het jaar top-amusement. Datzelfde geldt voor originele en geestige taalbeschouwingen als die van de taalwatchers Paulien Cornelisse en Jan Kuitenbrouwer.
